Met het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 wordt een thuisbatterij voor veel zonnepaneelbezitters interessanter. Maar wie eenmaal een thuisaccu heeft, krijgt al snel te maken met instellingen als Min SOC en Max SOC.
Moet je een thuisbatterij bijvoorbeeld tussen 10 en 100 procent gebruiken? Is 15 tot 95 procent beter? En welke instelling past het beste bij een dynamisch energiecontract?
In dit artikel leggen we uit wat SOC betekent en waarom er niet één instelling bestaat die voor iedereen het beste is.
Wat betekent SOC bij een thuisbatterij?
SOC staat voor State of Charge. Simpel gezegd geeft dit aan hoe vol je thuisbatterij is.
Een SOC van 100 procent betekent dat de batterij volgens het batterijmanagementsysteem volledig is opgeladen. Bij 10 procent is nog een klein gedeelte van de beschikbare capaciteit over.
Bij veel thuisbatterijen kun je twee belangrijke grenzen instellen:
- Min SOC: het percentage waarbij de batterij normaal gesproken stopt met ontladen.
- Max SOC: het percentage waarbij het laden wordt gestopt.
De batterij heeft daarnaast een eigen Battery Management System, oftewel BMS. Dit systeem bewaakt onder andere celspanningen en temperatuur en beschermt de batterij tegen ongewenste situaties.
Waarom wordt SOC vanaf 2027 belangrijker?
Tot en met 31 december 2026 kun je teruggeleverde zonnestroom nog salderen met stroom die je op een ander moment van het net afneemt. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling.
Daardoor wordt het interessanter om zonnestroom direct zelf te gebruiken of tijdelijk op te slaan voor een later moment.
Lees hierover ook ons eerdere artikel: Nog minder dan vier maanden tot einde salderen: dit kun je nu al doen.
10–100% SOC: maximale capaciteit gebruiken
Wie de minimale SOC op 10 procent en de maximale SOC op 100 procent zet, geeft een slimme thuisbatterij veel speelruimte.
Bij een batterij van 20 kWh is het verschil tussen 10 en 100 procent theoretisch 18 kWh aan SOC-bereik.
Voordelen van 10–100%:
- veel beschikbare opslagcapaciteit;
- veel ruimte voor automatische prijsoptimalisatie;
- interessant bij een dynamisch energiecontract;
- meer energie beschikbaar tijdens dure uren;
- een slim energiemanagementsysteem krijgt maximale regelruimte.
Een maximale SOC van 100 procent betekent overigens niet automatisch dat de batterij iedere dag naar 100 procent moet worden geladen. Bij slimme systemen is dit vooral de bovengrens waarbinnen het systeem mag optimaliseren.
15–95% SOC: iets behoudender
Je kunt er ook voor kiezen de batterij bijvoorbeeld tussen 15 en 95 procent te gebruiken.
Bij een batterij van 20 kWh heb je dan theoretisch een SOC-bereik van 16 kWh.
Je levert daarmee een gedeelte van de beschikbare capaciteit in, maar houdt zowel aan de boven- als onderzijde wat extra marge.
15–95% kan interessant zijn wanneer:
- je de volledige capaciteit meestal niet nodig hebt;
- je voldoende zonnepanelen hebt om de batterij regelmatig bij te laden;
- je bewust een extra marge wilt aanhouden;
- prijsoptimalisatie minder belangrijk is dan een behoudende batterijstrategie.
Wat is beter: 10–100% of 15–95%?
Dat hangt vooral af van hoe je de thuisbatterij gebruikt.
| Instelling | Voordeel | Past vooral bij |
|---|---|---|
| 10–100% | Maximale speelruimte | Slimme sturing en dynamische tarieven |
| 10–95% | Veel capaciteit met kleine bovenmarge | Dagelijks flexibel gebruik |
| 15–95% | Behoudender gebruik | Veel PV en minder behoefte aan volledige capaciteit |
| 20–90% | Ruime marge boven en onder | Situaties waarin capaciteit minder belangrijk is |
Welke grenzen daadwerkelijk geschikt zijn, verschilt per merk, batterijchemie en fabrikant. Controleer daarom altijd welke SOC-waarden de fabrikant van jouw batterij toestaat.
Voorbeeld: een thuisbatterij van 20 kWh
Stel dat je een thuisbatterij met 20 kWh nominale capaciteit hebt.
Bij 10–100% bedraagt het theoretische SOC-bereik:
20 kWh × 90% = 18 kWh
Bij 15–95% bedraagt dit:
20 kWh × 80% = 16 kWh
Het verschil is dus ongeveer 2 kWh per volledige beweging door het ingestelde SOC-bereik. De daadwerkelijk aan het huis geleverde hoeveelheid kan lager zijn door onder andere omzettings- en batterijverliezen.
Dynamisch energiecontract verandert de afweging
Met een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs gedurende de dag. Daardoor kan een thuisbatterij behalve voor het opslaan van zonnestroom ook worden gebruikt om stroomverbruik naar financieel gunstigere momenten te verschuiven.
Een slim systeem kan bijvoorbeeld:
- laden wanneer elektriciteit goedkoop is;
- zonnestroom overdag opslaan;
- de batterij tijdens dure uren voor het huis gebruiken;
- rekening houden met de verwachte zonneproductie;
- voorkomen dat onnodig dure netstroom wordt afgenomen.
Bekijk daarbij niet alleen de kale beursprijs. Belastingen, btw, inkoopvergoedingen en energieverlies tijdens het laden en ontladen bepalen mede of laden vanuit het net werkelijk voordelig is.
Laat slimme aansturing voldoende ruimte
Steeds meer thuisbatterijen beschikken over slimme aansturing. Denk bijvoorbeeld aan systemen van Growatt, Huawei, SolarEdge en andere fabrikanten, of een extern Home Energy Management System.
Zo’n systeem kan alleen optimaal sturen binnen de grenzen die je zelf instelt.
Zet je de batterij bijvoorbeeld tussen 20 en 80 procent, dan blijft bij een 20 kWh batterij slechts 12 kWh SOC-bereik over. Een slim algoritme heeft daardoor minder capaciteit beschikbaar om goedkope uren, dure uren en zonneproductie tegen elkaar af te wegen.
Een ruimer SOC-bereik kan daarom aantrekkelijk zijn wanneer je bewust voor automatische prijssturing kiest.
Pas op met iedere nacht automatisch volladen
Een maximale SOC van 100 procent betekent niet dat het altijd verstandig is om de batterij iedere nacht vanuit het elektriciteitsnet volledig op te laden.
Verwacht je de volgende dag veel zonneproductie? Dan kan een volle batterij juist ongunstig zijn. De zonnestroom die overdag overblijft past dan niet meer in de accu en wordt teruggeleverd.
Een goede slimme regeling kijkt daarom niet alleen naar de goedkoopste stroomprijs, maar idealiter ook naar:
- de verwachte zonneproductie;
- het verwachte huishoudelijke verbruik;
- de huidige SOC;
- de stroomprijzen gedurende de dag;
- laad- en ontlaadverliezen.
Eigen zonnestroom wordt belangrijker
Zonder slimme sturing wordt een belangrijk deel van de opgewekte zonnestroom direct teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Met een thuisbatterij kan een groter deel van die zonnestroom op een later moment in huis worden gebruikt.
Dat wordt vanaf 2027 relevanter, omdat zelf opgewekte stroom die je direct gebruikt of eerst opslaat niet later tegen het volledige afnametarief van het net hoeft te worden teruggekocht.
Welke SOC-instelling kiezen voor 2027?
Er bestaat geen magisch SOC-percentage dat voor iedere thuisbatterij het beste is.
Wil je een slimme batterij met dynamische tarieven zoveel mogelijk vrijheid geven, dan kan een ruime instelling zoals 10–100% interessant zijn, mits dit binnen de specificaties van de fabrikant valt.
Wil je bewust wat meer marge aanhouden en heb je niet dagelijks de volledige capaciteit nodig? Dan is bijvoorbeeld 15–95% een logisch alternatief.
Belangrijker dan een verschil van vijf procent is uiteindelijk hoe slim de batterij wordt aangestuurd. Een accu die rekening houdt met zonneproductie, stroomprijzen en je eigen verbruik kan beschikbare capaciteit veel efficiënter inzetten dan een batterij die iedere dag volgens hetzelfde vaste tijdschema laadt.
Eerst meten, daarna optimaliseren
Ga daarom niet blind instellingen van iemand anders kopiëren. Bekijk een aantal weken hoeveel energie je batterij daadwerkelijk gebruikt.
Let bijvoorbeeld op hoeveel SOC er ’s ochtends nog over is, hoeveel zonnestroom je overdag teruglevert en of de batterij tijdens de duurste uren voldoende energie beschikbaar heeft.
Pas daarna de minimale en maximale SOC stap voor stap aan.
Met het verdwijnen van salderen wordt de thuisbatterij vanaf 2027 niet alleen een apparaat om energie op te slaan. De manier waarop je hem instelt en aanstuurt wordt minstens zo belangrijk als de capaciteit op het typeplaatje.
